O nastanku prvog ozbiljnijeg naselja na teritoriji današnjeg grada možemo pratiti tek od 1691. godine. Nije bez razloga upravo tada nastalo prvo gradsko jezgro (ako ga uopšte tako možemo imenovati). Naime tokom “Velikog Bečkog rata” 1683-1699. Došlo je do velikih pomjeranja granica, a s njima i migracija stanovništva. Oronulo Osmansko carstvo lagano je odstupalo sa Evropskog kontinenta, gubeći znatne teritorije. Tokom tog rata, kada se privremeno ustabilila granica na rijeci Savi, bilo je potrebno osigurati stečene pozicije.

S obzirom da u se Habzburgovci čvrsto pozicionirali na području današnjeg Slavonskog Broda, Turci uz pomoć svojih francuskih saveznika grade tvrđavu nasuprot njima – koja će ustvari postati na neki način kamen temeljac današnjeg Bosanskog Broda. Nekoliko godina kasnije, tokom pohoda princa Eugena Savojskog na Sarajevo, oktobra 1697. godine, tvrđava, a s njom i prvo naselje na našoj obali je barutom razorena do temelja (prilikom povratka Habzburške armije 06. novembra 1697.). Život na desnoj obali je morao za naredne decenije sigurno da zamre, jer je teritorija opštine, zbog učestalih ratova s početka XVIII vijeka, nekoliko puta mijenjala gospodare. Duži period mira – a s tim i mogućnost formiranja ozbiljnijeg naselja – nastupio je poslije potpisivanja “Beogradskog mira” 1739. godine. Sa XIX vijekom odnosi između dva carstva postepeno su se poboljšali, što je uticalo i na razvoj Brodske kasabe, kao pograničnog mjesta. Naročito zamašan privredni uspon desio se tokom Napoleonove kontinentalne blokade i Prvog Srpskog ustanka (1804-13.), kada se veći dio trgovine između Istoka i Zapada, odvijao upravo preko Broda. Nakon jedne decenije procvata – slomom Francuske i Srpske države, život u Brodu opet se vratio svojoj uspavanoj svakodnevnici, koja je bila karakteristična za sve bosanske kasabe XIX vijeka.

Dolaskom Omer Paše Latasa, pristupilo se reformama, koje su trebale donijeti napredak u Bosanski pašaluk (kasnije Vilajet). Prilikom svog boravka u Brodu, O. P. Latas je inicirao izgradnju kolskog druma (od nabijenog šljunka), tzv. “Carsku džadu” – Sarajevo – Bosanski Brod 1864. godine.

Prijeloman događaj za razvoj Broda, je “Berlinski kongres”, a ubrzo i okupacija BiH, od strane Austro-Ugarske države, koja je započela upravo iz Bosanskog Broda 29. jula 1878. godine.

Već u septembru iste godine započinje ubrzana izgradnja gradskog jezgra.

U tom vremenu – kraja XIX vijeka – podignute su veoma bitne građevine, kao što su: most preko rijeke Save 1882., zatim željeznička stanica – u “mausrkom” stilu, možda najljepša na balkanu, tvornica za preradu hemijskih proizvoda 1892. “Danica” – iz koje će kasnije izrasti Rafinerija nafte, luka za pretovar robe, i još mnogi drugi objekti.